രോഗിയുടെ വൈയക്തികതയെ മൊത്തത്തിലാണ് യുനാനി വൈദ്യം കണക്കിലെടുക്കുന്നത്. ഓരോ വ്യക്തിക്കും അയാളുടേതായ അടിസ്ഥാന ഘടനയും ശരീരഘടനയും നിര്‍മ്മിതിയും പ്രതിരോധ സംവിധാനവും ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളുമുണ്ട്. പരിസ്ഥിതി ഘടകങ്ങകോട് ഓരോ വ്യക്തിയും പ്രതികരിക്കുന്നത് ഓരോ രീതിയിലാണ്.
യുനാനിയില്‍ ഇനി പറയുന്ന തരത്തിലുള്ള ചികിത്സകളാണുള്ളത്:
നിയന്ത്രിത ചികിത്സ (ഇലാജ്-ബില്‍-തദ്ബീര്‍)
ശരീരത്തിന്റെ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയും മാലിന്യങ്ങളെ പുറന്തള്ളിയും ശരീരഘടനയെ പുഷ്ടിപ്പെടുത്തി ആരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള പ്രത്യേക സങ്കേതങ്ങളും രീതികളുമാണ് നിയന്ത്രിത ചികിത്സ. മറ്റൊരു വിധത്തില്‍ പറഞ്ഞാല്‍ അറിയപ്പെടുന്ന “വിഷവിമുക്തീകരണ മാര്‍ഗ്ഗ”ങ്ങളില്‍ ഏറ്റവും മെച്ചപ്പെട്ട ചികിത്സയാണിത്.
നിയന്ത്രിത ചികിത്സയിലെ പ്രധാന സങ്കേതങ്ങളും അവ ഫലപ്രദമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങളും തുടര്‍ന്ന് വിവരിക്കുന്നു:
സിരോഛേദം (ഫസ്ദ് : കൊത്തിക്കല്‍) താഴെ പറയുന്ന പ്രശ്നങ്ങള്‍ക്ക് ഫലപ്രദം:
രക്ത സംബന്ധിയായ പ്രശ്നങ്ങള്‍, രക്താതി സമ്മര്‍ദ്ദം എന്നിവ ശരിയാക്കാന്‍
രക്തത്തില്‍ മാലിന്യങ്ങളുടെ കുമിഞ്ഞുകൂടല്‍ ഒഴിവാക്കി രക്തദൂഷ്യം തടയാന്‍
വിവിധ ശരീരഭാഗങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള മാലിന്യങ്ങളെ പുറന്തള്ളാന്‍
ഉപാപചയ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെ ഉദ്ദീപിപ്പിക്കാന്‍
ചില ആര്‍ത്തവ പ്രശ്നങ്ങള്‍ കൊണ്ടുള്ള അസുഖങ്ങള്‍ മാറ്റാന്‍
ശരീര പ്രകൃതത്തിലെ ഉഷ്ണ പദാര്‍ത്ഥങ്ങളെ ക്രമീകരിക്കാന്‍
രക്തചൂഷണം (അല്‍-ഹിജാമ : കൊമ്പുവെക്കല്‍) - ചുവടെ നല്‍കിയി രിക്കുന്ന ആവശ്യങ്ങള്‍ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു:
മാലിന്യങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കി ത്വക്കിനെ ശുദ്ധീകരിക്കാന്‍.
ആര്‍ത്തവാധിക്യം, നാസികാരക്തസ്രാവം എന്നിവ പരിഹരിക്കാന്‍
കരള്‍ രോഗശമനത്തിന്
മലമ്പനി ചികിത്സയ്ക്കും പ്ളീഹ സംബന്ധിയായ പ്രശ്നങ്ങള്‍ പരിഹരിക്കണം
അര്‍ശസ്സ്, വൃഷ്ണങ്ങളുടെയും ഗര്‍ഭപാത്രത്തിന്റെയും നീര്‍വീക്കം, ചിരങ്ങ്, കുരു തുടങ്ങിയവയുടെ ചികിത്സയ്ക്ക്.
സ്വേദനം (തരീവ് : വിയര്‍പ്പിക്കല്‍):
സാധാരണ വിയര്‍ക്കല്‍ പ്രക്രിയ ത്വക്ക്, രക്തം, മറ്റ് ശരീരഭാഗങ്ങള്‍ എന്നിവിടങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള പാഴ്വസ്തുക്കളെ പുറന്തള്ളാന്‍ പ്രയോജനപ്പെടുന്നു. അമിതമായ ചൂട് കുറക്കാന്‍ സഹായകരം, വരണ്ടതോ ഈര്‍പ്പമുള്ളതോ ആയ ആവികൊള്ളിക്കല്‍, ചൂടുവെള്ളത്തിലുള്ള കുളി, ഉഴിച്ചില്‍, രോഗിയെ ചൂടുവായുവുള്ള മുറിയിലിരുത്തല്‍ എന്നിവ സ്വേദനത്തിനുള്ള മാര്‍ഗങ്ങളാണ്
മൂത്രസംവര്‍ദ്ധനം (ഇദ്രാര്‍-ഇ-ബൌള്‍):
മൂത്രത്തിലൂടെ പുറന്തള്ളല്‍, ഹൃദയം, കരള്‍, ശ്വാസകോശങ്ങള്‍ എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്ന രോഗങ്ങളുടെ ചികിത്സയില്‍ പ്രയോഗിക്കുന്നു.
തുര്‍ക്കിസ്നാനം (ഹമാം):
മലിന പദാര്‍ത്ഥപ്രശ്നം, അമിതവിയര്‍ക്കല്‍ എന്നിവ പരിഹരിക്കാന്‍.
ചെറു ചൂട് നല്‍കാന്‍
പോഷണം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാന്‍
കൊഴുപ്പ് കുറയ്ക്കന്‍
കൊഴുപ്പ് കൂട്ടാന്‍
സാധാരണ ആരോഗ്യമുള്ളപ്പോള്‍ തണുത്ത വെള്ളത്തിലുള്ള കുളിയാണ് അഭിലഷണീയം. പക്ഷാഘാതം, പേശീബലം കുറയല്‍ എന്നിവ പോലുള്ള രോഗങ്ങളില്‍ ഉഴിച്ചിലിനുശേഷം ചൂടു വെള്ളത്തിലുള്ള കുടി നിര്‍ദ്ദേശിക്കുന്നു.
ഉഴിച്ചില്‍ (മാലീഷ്):
മൃദുവായ ഉഴിച്ചില്‍ പ്രശാന്തിദായകവും വിശ്രാന്തിദായകവുമാണ്. വെള്ളം തൊടാതെയുള്ള അമര്‍ത്തി ഉഴിച്ചില്‍ വിരേചനകരവും രക്തചംക്രമണം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. എണ്ണകൂട്ടിയുള്ള ഉഴിച്ചില്‍ പേശികളെ അയവുള്ളതാക്കുകയും ത്വക്കിനെ മൃദുവാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പ്രതിപ്രകോപനം ():
ഈ സങ്കേതം വേദന, ചുട്ടുനീറ്റല്‍, ചൊറിച്ചല്‍ എന്നിവയില്‍ നിന്ന് ആശ്വാസം നല്‍കുന്നു. മുഴകള്‍ ഭേദ മാക്കാനും വീക്കം കുറക്കാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
വയറിളക്കല്‍ (ഇസ്ഹല്‍):
യുനാനിയില്‍ വിരേചന ഔഷധങ്ങള്‍ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഈ പ്രയോഗത്തിന് ലിഖിതങ്ങളായ നിയമങ്ങളുണ്ട്. ഈ രീതി സാധാരണ ഉപാപചയ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.
വമനം (ഖയ്):
തലവേദന, ചെന്നിക്കുത്ത്, ടോണ്‍സ്ലൈറ്റിസ്, ബ്രോങ്കോ നിമോണിയ, ബ്രോങ്കിയന്‍ ആസ്മ എന്നിവ ഭേദമാക്കാന്‍ വമനഔഷധങ്ങ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ഉന്മാദം, വിഷാദം, എന്നിവപോലുള്ള മാനസിക രോഗങ്ങള്‍ക്കും ഈ രീതി പ്രയോജനകരമാണ്.
വ്യായാമം (റിയാളത്ത്):
ഉത്തമാരോഗ്യത്തിനും ചിലരോഗങ്ങളുടെ ചികിത്സയക്കും ശരീരത്തിന്റെ വ്യായാമം വളരെ പ്രധാനമാണ്. ആമാശയാരോഗ്യത്തിനും ദഹനത്തിന്റെ ഉദ്ദീപനത്തിനും വ്യായാമം ഗുണകരമാണ്. വിവിധതരം വ്യായാമങ്ങള്‍ക്ക് പ്രത്യേകം ചട്ടങ്ങളും സമയക്രമവും വ്യവസ്ഥകളും നിര്‍ദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
അട്ടയെക്കൊണ്ട് കടിപ്പിക്കല്‍ (തലീവ്-ഇ-അലാഖ്):
രക്തത്തില്‍ നിന്ന് ദൂഷിത പദാര്‍ത്ഥങ്ങള്‍ നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള ഒരു മാര്‍ഗമാണിത്. പുഴുക്കടി, ത്വക്ക് രോഗങ്ങള്‍ എന്നിവയ്ക്ക് ഫലപ്രദമാണ്. ഇതിന്റെ പ്രയോഗത്തിന് യുനാനിയില്‍ പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥകള്‍ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്.
